Top 8 Bài văn phân tích tác phẩm Thuyền và biển (Ngữ văn 11) hay nhất

Thai Ha 14878 0 Báo lỗi

Thuyền và biển là một bài thơ tiêu biểu của nhà thơ Xuân Quỳnh. Bài thơ đã gây được nhiều tiếng vang tới công chúng, nó được ghi chép lại trong rất nhiều cuốn ... xem thêm...

  1. Như Tolkien đã từng viết “Thế giới thực sự đầy hiểm họa, và tồn tại rất nhiều nơi tăm tối; nhưng vẫn có nhiều thứ đẹp đẽ, và dù tất cả các miền đất, tình yêu trộn lẫn với đâu khổ, tình yêu có lẽ vẫn sinh trưởng nhanh hơn” Thật vậy, làm sao có ai có thể sống mà không yêu, bởi vậy nên mỗi con người đều mong muốn, khao khát có được một tình yêu trọn vẹn.


    Đúng như lời nhận định của nhạc sỹ Trịnh Công Sơn “Thơ Xuân Quỳnh là thơ của một cánh chuồn chuồn bay tìm chỗ nương thân trong nắng nôi giông bão của cuộc đời”. Bà viết về rất nhiều cỏ, hoa lá, thuyền...khi nói về những thứ nhỏ nhoi, dễ đi vào lãng quên ấy lại chính là Xuân Quỳnh đang viết về cuộc đời, số phận lênh đênh của chính mình. Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền văn học Việt Nam, bà luôn mang trong mình một tình yêu bất diệt. Khi đến với bài thơ “ Thuyền và biển” của Xuân Quỳnh ta càng cảm nhận được rõ những băn khoăn, khát khao, trăn trở... về tình yêu lý tưởng của nhà thơ. Bài thơ chính là kết quả của chiến đi thực tế lên vùng đất Thái Bình. Bà viết nên bài thơ với nỗi nhớ nhung, cùng với nhiều cung bậc cảm xúc.


    Câu chuyện tình yêu được kể lại qua sự mượn hình ảnh của thuyền và biển, nhằm thể hiện sự khăng khít, bền chặt, chung thủy của tình yêu. Ngay từ những câu đầu của bài thơ, một phần nào đó người đọc cũng hình dung ra được tình cảm chân thành, sâu sắc mà tác giả đã dành cho người bạn đời của mình. Tình yêu luôn đem đến cho ta sự ngọt ngào, hạnh phúc nhưng khi lìa xa nó lại khiến ta đau khổ, nỗi ở trong nồi buồn, luyến tiếc về tình yêu ấy:


    Em sẽ kể anh nghe

    Chuyện con thuyền và biển


    Câu mở đầu tuy đơn giản, không cầu kì, mĩ từ nhưng lại chất chứa bên trong đó biết bao nhiêu là nỗi nhớ của nhà thơ.


    Lòng thuyền nhiều khát vọng

    Và tình biển bao la

    Thuyền đi hoài không mỏi

    Biển vẫn xa... còn xa


    Biển tình mênh mông, con thuyền thì căng buồm ra khơi nghe theo lời vẫy gọi của biển cả. Vì thuyền, biển sẵn sàng vỗ sóng “đưa thuyền đi muôn nơi” đi theo tiếng gọi thiêng liêng của tình yêu đó. Nếu thuyền có thật “nhiều khát vọng” thì biển cũng “bao la”. Thuyền thì đi hoài không đến, nhưng biển lại vẫn ở rất rất xa. Giống như thuyền hỏi thì biển đáp lại. Nó thể hiện một sự gắn bó không thể tách rời, luôn cùng nhau tồn tại lênh đênh trôi ra cuối dòng đại dương xa xăm kia. Chỉ có thuyền mới khơi được sóng dậy, và cũng chỉ có sóng mới đưa thuyền đi với những “khát vọng” kia. Và cứ thế, cũng chẳng biết tự bao giờ thuyền và biển lại phải lòng nhau, nhưng vẫn còn ngại ngùng e thẹn, khi cạnh nhau. Khi đứng trước biển khơi, Xuân Quỳnh như hòa mình vào biển cả để thấu hiểu tâm tư của biển:


    Những đêm trăng hiền từ

    Biển như cô gái nhỏ bé

    Thầm thì gửi tâm tư

    Quanh mạn thuyền sóng vỗ


    Biển bao la, sóng nước mạnh mẽ lại được tác giả ví như “một cô gái bé nhỏ” xinh xắn, nhỏ nhắn, đáng yêu. Cô gái ấy nhờ sóng gửi ” tâm tư” của mình đến với thuyền đang ngoài đại dương xanh xanh kia. Tình em thì dịu nhẹ, êm đềm còn tình sóng thì lại hung bạo, dữ dội một cách bất ngờ:


    Cũng có khi vô cớ

    Biển ào ạt xô thuyền

    (Vì tình yêu muôn thuở

    Có bao giờ đứng yên?)


    Tình yêu và lòng người cũng giống nhau sẽ chẳng bao giờ chịu đứng yên mà tình yêu tự tìm đến với chính họ. Muốn có tình yêu, thì dĩ nhiên là phải kiếm tìm, phải tìm được tình yêu đem lại cho nhau bình yên, một tình yêu cả hai phải cố gắng vì nhau, vun đắp. Biển lúc ấy không khác gì hình ảnh của người con gái đang yêu. Tất cả diễn tả một mạch cảm xúc sâu sắc. Khi yêu con người thường để mặc mình cho tình yêu đưa lối, tình yêu là một thế giới đầy sắc màu và nhiều cung bậc cảm xúc rất khó để biểu đạt ra hết được vậy mà Xuân Quỳnh đã thành công trong việc miêu tả tình yêu ấy. Nhà thơ khéo léo khi không diễn tả tâm trạng kẻ ở người đi mà diễn tả chung tình trạng của những người đang yêu và đang được yêu. Tình yêu được định nghĩa bằng sự cảm thông, thống hiểu và hi sinh:


    Chỉ có thuyền mới thấu hiểu

    Biển mênh mông

    Chỉ có biển mới biết

    Thuyền đi đâu về đâu


    Xuân Diệu đã từng nói: "Làm sao sống mà không yêu không nhớ một kẻ nào”. Khi họ thực sự yêu nhau thì luôn đặt nhau tong tâm trí, là luôn hiểu được ý nghĩa của đối phương. Chỉ đơn giản là một cử chỉ, một lời nói, một cái nhìn đều mang một ý nghĩa đặc biệt mà chỉ có những người thực sự yêu nhau mới hiểu được. Nhà thơ đã rất khéo léo khi tách từ” hiểu biết” và sử dụng thêm biện pháp điệp từ để khẳng định chuyện này là của riêng giữa tình anh và em và không có thêm một người nào nữa. Đấy chính là sự hãnh diện, cảm thấy bản thân được trân trọng trong tình yêu. Tất cả tượng trưng cho một tình yêu bền chặt, không gì có thể tách rời được. Có lẽ chính vì vậy mà những vần thơ của bà luôn ngọt ngào, da diết và dào dạt cảm xúc. Ngày lúc ấy, trái tim Xuân Quỳnh lại khao khát một tình yêu lí tưởng, được yêu chân thành, và trọn vẹn trong từng giây phút:


    Những ngày không gặp nhau

    Biển bạc đầu thương nhớ

    Những ngày không gặp nhau

    Lòng thuyền đau – rạn vỡ

    Nếu từ giã thuyền rồi

    Biển chỉ còn sóng gió


    Một lời khẳng định tựa như hơi thở, thiếu anh chẳng khác gì cá thiếu nước, giống như em cũng không thể thiếu được anh. Một tình yêu trọn vẹn thủy chung, chân thành và cao thượng. Chính vì vậy, mà thuyền và biển đã làm say lòng những người yêu thơ, nó đã làm xao xuyến biết bao trái tim của người nghệ sĩ. Sự xa cách tính từng ngày làm cho “kẻ đầu bạc thương nhớ” ngươi thì “rạn vỡ” tâm can. Đây chính là một tình yêu chân thành một tình yêu biết nhớ, biết thương, biết đau. Bài thơ thực sự là một lời tự sự của tình yêu, đầy da diết và mãnh liệt, đã làm nổi bật được tình yêu chân thành của nhà thơ.


    Bằng tài năng của mìn nhà thơ đã sử dụng nhiều hình ảnh nhân hóa, so sánh, nhiều thủ pháp nghệ thuật giúp cho độc giả khi đọc bài thơ Thuyền và biển của nhà thơ Xuân Quỳnh sẽ cảm thấy đây như là hai người đang yêu nhau. Lúc đầu là sự theo đuổi của chàng trai rồi sau đó là tình yêu nồng cháy, cuồng nhiệt, sâu đậm giữa anh và em. Qua đây tác giả vẫn muốn nói tình yêu sẽ có ngọt bùi nhưng đôi lúc vẫn sẽ có đan xen chút đắng cay đó mới chính là dư vị của tình yêu.


    Qua bài thơ ta cảm nhận được sự bình dị, gần gũi cũng như sự tinh tế về cái nhìn tình yêu đôi lứa. Tuy nhiên, ẩn sau đó chính là những triết lí sâu sắc được hình thành từ cuộc sống hàng ngày. Tình yêu trong Xuân Quỳnh vẫn mãi nồng nàn, thật say đắm, nhưng ẩn sâu bên trong là những bão tố, rạn nứt. Đối với thi sĩ luôn khao khát một tình yêu được bất tận như đại dương xanh bao la kia. Chị muốn vượt qua giới hạn của người phụ nữ, muốn trải lòng với mặt biển bao la, nơi tình yêu hạnh phúc của người phụ nữ với tâm hồn nhạy cảm, thổn thức.

    Hình minh hoạ
    Hình minh hoạ

  2. Thuyền và biển là một bài thơ tiêu biểu của nhà thơ Xuân Quỳnh. Bài thơ đã gây được nhiều tiếng vang tới công chúng, nó được ghi chép lại trong rất nhiều cuốn sổ tay và truyền qua nhiều thế hệ. Chắc hẳn những người đã yêu, đang yêu và sẽ yêu khi thưởng thức bài thơ này sẽ vô cùng muốn cảm ơn nữ thi sĩ.


    “Em sẽ kể anh nghe

    Chuyện con thuyền và biển:

    Từ ngày nào chẳng biết

    Thuyền nghe lời biển khơi

    Cánh hải âu, sóng biếc

    Đưa thuyền đi muôn nơi”


    Những câu thơ đầu tựa như những lời thủ thỉ tâm tình ngọt ngào mà người con gái đang chia sẻ, giãi bày tâm sự với chàng trai, qua đó gợi mở về một câu chuyện mộng mơ, lãng mạn. Bài thơ bắt đầu với hai hình tượng là thuyền và biển. Đó là là hai hình tượng sóng đôi, có mỗi quan hệ gắn kết chặt ché với nhau, không thể tách rời, đồng thời mang trong mình một vẻ đẹp trữ tình mà mộc mạc, giản dị. Trong ca dao có câu:


    “Thuyền ơi có nhớ bến chăng?

    Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền!”


    Hay Xuân Diệu, chính nữ thi sĩ cũng đã từng viết nên những vần thơ:


    “Anh không xứng là biển xanh

    Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng

    Bờ cát dài phẳng lặng

    Soi ánh nắng pha lê...”


    Qua đây càng chứng tỏ, thuyền và biển là hai hình ảnh quen thuộc, gần gũi trong những bài thơ, bài ca dao về tình yêu đôi lứa. Và rồi theo dòng cảm xúc, câu chuyện của tác giả dần được hé mở. Đó là câu chuyện về một tình yêu thủy chung “Từ ngày nào chẳng biết/Thuyền nghe lời biển khơi”. Câu thơ hiện lên như một lời thú nhận ngại ngùng, e thẹn, bẽn lẽn, nàng bày tỏ rằng mình đã phải lòng chàng từ lâu, nguyện đời này cùng anh xây nên hạnh phúc đôi ta. Chẳng biết em đã yêu anh từ lúc nào, em chỉ biết tình yêu đó là sự chân thật, chân thành và là vĩnh cửu. Quả là một câu chuyện tình yêu tràn ngập niềm hạnh phúc:


    “Cánh hải âu, sóng biếc

    Đưa thuyền đi muôn nơi”


    Không khó để cảm nhận được, tiếng sóng lòng tràn ngập trong câu thơ trên, vỗ về trái tim nhỏ bé đang loạn nhịp của người còn gái, ta nghe thấy âm vang của biển cả bao la, dường như đang bảo vệ cho tình yêu của mình. Gợi cảm giác thật bình yên, êm ả, du dương như những xúc cảm ban đầu của tình yêu.

    Như vậy, cứ một câu thơ nói về biển thì lại được xen kẽ với một lời thơ viết về thuyền. Sự sóng đôi này đã ngầm khẳng định sự gắn bó mật thiết, khăng khít không thể tách rời của hai hình tượng. Quả thật, chỉ có thuyền mới có thể “xô sóng dậy” và chỉ có sóng mới “đẩy thuyền lên”.


    “Lòng thuyền nhiều khát vọng

    Và tình biển bao la

    Thuyền đi hoài không mỏi

    Biển vẫn xa… còn xa”


    Câu thơ như một lời khẳng định chắc nịch cho tình yêu bền vững giữa thuyền và biển, và hình ảnh sóng đôi càng giúp làm nổi bật ý nghĩa đó.


    “Những đêm trăng hiền từ

    Biển như cô gái nhỏ

    Thầm thì gửi tâm tư

    Quanh mạn thuyền sóng vỗ”


    Theo lẽ thường, biển sẽ tượng trưng cho hình ảnh người con trai bởi sự dữ dội, mạnh mẽ của nó, song với Xuân Quỳnh, nữ thi sĩ lại có sự đảo ngược rất độc đáo và thú vị. Nhà thơ đã sử dụng biển để ẩn dụ cho hình ảnh người con gái, bởi qua đôi mắt của mình, bà thấy biển cũng có sự dịu dàng, êm ả, đặc biệt có sự rộng lớn, bao la như chính tình cảm của nhà thơ trong tình yêu.


    “Cũng có khi vô cớ

    Biển ào ạt xô thuyền

    (Vì tình yêu muôn thuở

    Có bao giờ đứng yên?)”


    Đây là những cảm xúc rất chân thật khi yêu, nó mãnh mẽ và ồ ạt vì vậy chẳng thể dự đoán được chính xác phương hướng. Khi đắm chình trong tình yêu con người ta chỉ nghe theo cảm xúc, mặc mình để tình yêu dẫn lối.


    Không phải ai cũng có thể miêu tả, hay viết nên những câu thơ về tình yêu, nhưng với Xuân Quỳnh, bà đã làm rất tốt công việc đó. Và vì vậy mà Xuân Quỳnh đã nói hộ nỗi lòng của biết bao đôi lứa. Nhà thơ đã biến hóa đầy sáng tạo và độc đáo cách nói của dân gian:


    “Thuyền ơi có nhớ bến chăng?

    Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền!”


    Nhà thơ đan diễn tả rất rõ nét về tâm trạng chung của những người đang yêu:


    “Chỉ có thuyền mới hiểu

    Biển mênh mông nhường nào

    Chỉ có biển mới biết

    Thuyền đi đâu về đâu”


    Người ta vẫn thường nói rằng khi yêu hai người rất có thể sẽ đoán được ý nghĩ của nhau, dường như họ vẫn truyền cho nhau những thông tin, tín hiệu, bức điện vô hình, giữa những người đang yêu dường như tồn tại một trường "điện từ" có lẽ vậy nên họ có "thần giao cách cảm”. Bằng kinh nghiệp và sự từng trải, Xuân Quỳnh đã khẳng định và diễn tả rất rõ nét điều này.


    Đọc tác phẩm Thuyền và biển của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh, chắc hẳn độc giả sẽ cảm nhận được rõ nét những tâm sự, niềm khao khát hạnh phúc cùng, những lo âu và trăn trở trong chuyện tình yêu. Thuyền và Biển là hai hình tượng được hoài thai khi tác giả còn là một tâm hồn giàu ước mơ, nhiệt huyết say mê với vẻ đẹp của một tình yêu chân thành, trọn vẹn – một tình yêu mang đậm tính chất lý tưởng.

    Hình minh hoạ
    Hình minh hoạ
  3. Bài thơ Thuyền và Biển của Xuân Quỳnh là một tác phẩm thơ tình sâu lắng, lấy hình ảnh của con thuyền và biển để mô tả một mối quan hệ tình yêu. Tác giả đã vận dụng khéo léo hình ảnh và cảm xúc nhân vật vào trong tác phẩm, khiến cho người đọc cảm nhận được tình yêu của đôi trai gái trẻ.


    “Từ ngày nào chẳng biết

    Thuyền nghe lời biển khơi

    Cánh hải âu, sóng biếc

    Đưa thuyền đi muôn nơi

    Lòng thuyền nhiều khát vọng

    Và tình biển bao la

    Thuyền đi hoài không mỏi

    Biển vẫn xa… còn xa”


    Từ những câu thơ đầu tiên, chúng ta đã được đưa vào khung cảnh tình yêu vừa mới chớm nở của chàng trai. Chàng trai đầy khát vọng và nhớ thương đã cố gắng kể lại cho cô gái nghe câu chuyện của con thuyền và biển. Nhưng cô gái lại cố tình làm ngơ, không chú ý đến chàng trai và có vẻ như cô không quan tâm đến tình cảm mà chàng dành cho mình. Trong bài thơ, chàng trai đại diện cho thuyền, còn cô gái được so sánh với biển. Hình ảnh của biển mang đến cho tình yêu những màu sắc diệu kỳ, sự hiền từ và tâm tư của người phụ nữ. Mặc dù có lúc biển hiền hòa, đưa thuyền đi muôn nơi, nhưng đôi khi biển cũng trở nên dữ dội, xô đẩy thuyền một cách vô cớ. Dường như, đó chính là tâm trọng của những người con gái đang chìm đắm trong tình yêu, được miêu tả rất chân thực.


    “Những đêm trăng hiền từ

    Biển như cô gái nhỏ

    Thầm thì gửi tâm tư

    Quanh mạn thuyền sóng vỗ

    Cũng có khi vô cớ

    Biển ào ạt xô thuyền”


    Khi tình yêu đã trở nên sâu đậm, chỉ có thuyền mới hiểu biết và cảm nhận được biển. Thuyền là nơi mà biển trút hết tâm sự và nỗi niềm của mình. Tương tự, biển cũng hiểu và biết rõ thuyền đi đâu và về đâu. Mối liên kết giữa thuyền và biển trở nên mạnh mẽ và đặc biệt, chỉ có thuyền và biển mới thấu hiểu lẫn nhau. Trong những ngày không gặp nhau, cả biển và thuyền đều cảm thấy nhớ nhung và đau khổ. Biển vỗ sóng vào bờ đến bạn đầu, biểu thị sự nhớ thương của biển đối với thuyền. Thuyền cũng trở nên đau khổ và rạn vỡ khi không có biển bên cạnh. Hình ảnh này như một lưỡi dao sắc bén đâm thẳng vào tâm can của người đọc, đem lại cảm giác đau thương và hỗn loạn của tình yêu xa cách.


    Cuối cùng, nếu mối tình của thuyền và biển phải chia xa, biển sẽ chỉ còn lại những cơn sóng gió. Điều này ám chỉ rằng nếu thuyền rời xa biển, biển sẽ trở thành người cô đơn và đau khổ nhất. Biển luôn ở yên, trong khi thuyền có thể đi đâu và về đâu. Khi thuyền không còn bên cạnh, biển chỉ còn sóng gió và hư vô. Bài thơ kết thúc bằng lời thổ lộ của người con gái. Nếu phải xa anh, cuộc đời cô chỉ còn bão tố. Đây là một tuyên bố mạnh mẽ về tình yêu mãnh liệt và sự phụ thuộc của cô đối với anh. Bằng cách dùng hình ảnh mạnh mẽ này, tác giả đã thành công trong việc đẩy tình yêu lên cao trào và tạo nên ấn tượng mạnh mẽ cho độc giả.


    Từ đầu đến cuối, bài thơ Thuyền và Biển của Xuân Quỳnh đã tạo nên một không gian tình yêu đầy sâu lắng và đau khổ. Thông qua các hình ảnh của thuyền và biển, tác giả tài hoa đã mang đến cho chúng ta một cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ tình yêu, những khát vọng và những biến đổi không ngừng của nó.

    Hình minh hoạ
    Hình minh hoạ
  4. Xuân Quỳnh, nữ thi sĩ của tình yêu lãng mạn trữ tình đã không ít lần làm lay động trái tim người đọc bằng những xúc cảm giản đơn nhất của người con gái khi yêu. Tình yêu trong Xuân Quỳnh vừa lãng mạn, vừa có đủ mãnh liệt cần có để khắc họa chi tiết tình yêu của những người con gái. “Thuyền và biển” là một trong những bài thơ tình hay của nhà thơ Xuân Quỳnh, đã nói hộ tấm lòng của tình yêu. Làm mọi trái tim dù cứng rắn nhất cũng phải gục ngã.


    Em sẽ kể anh nghe

    Đưa thuyền đi muôn nơi


    Những câu thơ đầu tiên tựa như những lời thủ thỉ ngọt ngào của người con gái đang tâm sự với chàng trai, gợi mở về một câu chuyện lãng mạn. Bài thơ bắt đầu bằng hình tượng của thuyền và biển. Thuyền và biển là hai hình tượng sóng đôi với nhau, không thể tách rời, mang trong mình một vẻ đẹp trữ tình giản dị, đồng thời gắn kết chặt chẽ. Ca dao có câu:


    Thuyền ơi có nhớ bến chăng?

    Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền!


    Xuân Diệu cũng đã từng có những câu thơ:

    Anh không xứng là biển xanh

    Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng

    Bờ cát dài phẳng lặng

    Soi ánh nắng pha lê…


    Điều đó chứng tỏ, biển và thuyền là những hình ảnh quen thuộc trong những bài thơ viết về tình yêu đôi lứa. Để rồi theo dòng thuyền biển, những câu chuyện của nhà thơ dần được hé lộ.


    Đó là câu chuyện của một tình yêu chung thủy “Từ ngày nào chẳng biết. Thuyền nghe lời biển khơi”. Câu thơ như một lời thú nhận bẽn lẽn, e ấp, rằng từ lâu em đã phải lòng anh, nguyện cùng anh xây dựng hạnh phúc lứa đôi. Không biết em đã yêu anh từ thời điểm nào, nhưng tình yêu đó là chân thật, là vĩnh cửu. Câu chuyện tình yêu tràn ngập hạnh phúc:


    Cánh hải âu, sóng biếc

    Đưa thuyền đi muôn nơi


    Ta có thể thấy câu thơ ngập tràn tiếng sóng lòng, vỗ về trái tim nhỏ bé của người còn gái, ta nghe âm vang của biển cả rộng lớn, đang bảo vệ tình yêu của mình. Câu thơ hiện lên thật yên bình, êm ả như những cảm xúc ban đầu của tình yêu.


    Như vậy, cứ một câu thơ nói về thuyền thì tương ứng là một lời thơ viết về biển. Sự song đôi này ngầm thể hiện sự gắn bó mật thiết không thể tách rời của hai hình tượng thuyền – biển. Đúng là chỉ có thuyền mới “xô sóng dậy” và sóng mới “đẩy thuyền lên”. Tình yêu tìm đến một không gian, thời gian lãng mạn:


    Lòng thuyền nhiều khát vọng

    Và tình biển bao la

    Thuyền đi hoài không mỏi

    Biển vẫn xa… còn xa


    Câu thơ là lời khẳng định tình yêu vững bền giữa thuyền và biển, hình ảnh sóng đôi càng làm nổi bật hơn điều đó.


    Những đêm trăng hiền từ

    Biển như cô gái nhỏ

    Thầm thì gửi tâm tư

    Quanh mạn thuyền sóng vỗ


    Thông thường, biển tượng trưng cho người con trai bởi sự mạnh mẽ của nó, song Xuân Quỳnh lại có sự đảo ngược, nhà thơ dùng hình ảnh biển để ẩn dụ cho người con gái, bởi biển cũng có sự dịu dàng, chân thật, đặc biệt có sự rộng lớn như chính tình yêu của nhà thơ.


    Biển bao la là thế mà nay ví như “cô gái nhỏ” bé bỏng, đáng yêu. Cô đang thầm thì gửi gắm tâm tư, ấp ôm “mạn thuyền sóng vỗ”. Lại bất chợt “vô cớ”: “Ào ạt xô thuyền”:


    Cũng có khi vô cớ

    Biển ào ạt xô thuyền

    (Vì tình yêu muôn thuở

    Có bao giờ đứng yên?)


    Đây là những cảm xúc rất thật khi yêu, mãnh mẽ và ồ át không thể dự đoán được phương hướng. Khi yêu con người ta chỉ tuân theo cảm xúc, để mặc mình cho tình yêu đưa lối.


    Cảm xúc đôi lứa vận động không ngừng nghỉ, không bao giờ có thể gói gọn trong một vài câu từ mà nó là cả một thế giới đầy sống động và đẹp đẽ. Tình yêu không phải ai cũng có thể miêu tả được nó, vậy mà Xuân Quỳnh đã làm rất tốt công việc đó.


    Đối với Xuân Quỳnh, tình yêu được định nghĩa bằng sự cảm thông, thấu hiểu và hi sinh:


    Chỉ có thuyền mới hiểu

    Biển mênh mông nhường nào

    Chỉ có biển mới biết

    Thuyền đi đâu, về đâu


    Tình yêu tất yếu gắn liền với sự khao khát kiếm tìm, mong hiểu lòng nhau. Trong thơ, Xuân Quỳnh khéo léo tách từ “hiểu biết”, đồng thời nhà thơ sử dụng hai lần điệp từ “chỉ có”, khẳng định đúng là chuyện này chỉ riêng của “thuyền và biển”, cũng là riêng “anh và em” chứ không một người thứ ba thấu hiểu.


    Đấy là cảm giác hãnh diện, tự tin trong tình yêu hai ta. Đó vừa là xúc cảm, vừa là khát vọng của mỗi người khi yêu. Hình ảnh thuyền và biển vẫn gắn liền với nhau tượng trưng cho tình yêu không thể tách rời.

    Trái tim Xuân Quỳnh ngày “Thuyền và biển” ra đời còn trẻ và mơ mộng lắm. Như một khao khát, một định mệnh Xuân Quỳnh trở thành thi sĩ của tình yêu, sống vì tình yêu. Có lẽ đó là cách cuộc đời bù đắp cho Xuân Quỳnh cũng có thể là cơ hội để Quỳnh có thể là chính mình.


    Yêu và khát khao, cuộc đời Xuân Quỳnh trở thành một cuộc hành trình đi tìm hạnh phúc. Với trái tim sôi nổi lúc bấy giờ Xuân Quỳnh khao khát một tình yêu lý tưởng, thuỷ chung, duy nhất và thấu hiểu đến trọn vẹn.

    Những câu thơ cuối cùng là những lời chân thật của nhà thơ:

    Những ngày không gặp nhau

    ….

    Em chỉ còn bão tố


    Một lời khẳng định anh tựa như hơi thở, thiếu anh không khác già hoa thiếu nắng, cây thiếu nước cũng như vậy, trái tim em làm sao có thể đập nếu như bắt buộc phải sống thiếu anh? Một tình yêu trọn vẹn thủy chung, chân thành và không kém phần cao thượng.


    Chính vì thế, Thuyền và biển đã làm say lòng những người yêu thơ trước và cho đến nay nó vẫn đủ sức làm xao xuyến những trái tim đang được hưởng cái thần tiên ban sơ của mối tình đầu, vẫn xúc động mọi tình nhân đang ấp ủ những khát mong luyến ái.


    Bài thơ thực sự là một lời tự sự của tình yêu, đầy da diết và mãnh liệt, đã làm nổi bật được tình yêu rộng lớn và cao thượng của nhà thơ

    Hình minh hoạ
    Hình minh hoạ
  5. Tình yêu là một trong những đề tài thơ ca bất tận, và bài thơ Thuyền và biển của Xuân Quỳnh cũng là một bài thơ tình bất hủ. Thuyền và biển mang đến cho người đọc những cảm xúc, những tâm sự và khát khao về tình yêu, những trăn trở âu lo…trong tình yêu.


    Mở đầu bài thơ là lời kể chuyện:

    Em sẽ kể anh nghe

    Chuyện con thuyền và biển:


    Câu chuyện về thuyền và biển tưởng chừng như vô cùng đơn giản, vô cùng mộc mạc. Nhưng chứa đựng bên trong nó :

    “Từ ngày nào chẳng biết

    …..

    Biển vẫn xa… còn xa


    Câu chuyện về tình yêu trong bài thơ Thuyền và biển là mượn hình tượng thuyền và biển để kể lại câu chuyện tình yêu, sự khăng khít và bền vững của tình yêu. Đoạn đầu của bài thơ là lời kể lại của một tình yêu mới chớm nở. Chẳng biết từ bao giờ thuyền và biển phải lòng nhau, cũng như chàng thích nàng, mà nàng còn e ấp, ngượng ngùng.


    Những đêm trăng hiền từ

    …..

    Có bao giờ đứng yên?


    Hai khổ thơ tiếp theo với việc sử dụng nghệ thuật so sánh giữa hình tượng biển và cô gái nhỏ tạo nên nhiều cung bậc, cảm xúc của tình yêu. Đứng trước biển, Xuân Quỳnh như thấu hiểu tâm hồn của biển: biển gồm cả những con sóng nổi lẫn những con sóng chìm. Bởi mang cả hai thứ sóng ấy mà trong lòng biển không bao giờ nguôi yên. Đại dương thăm thẳm, bao la cũng chính là một tâm trạng lớn với đầy đủ những cảm xúc.


    Biển như chính người con gái đang yêu và cũng như chính tình yêu vậy: chẳng bao giờ đứng yên; từng phút từng giây những khát khao những nỗi nhớ, những niềm yêu và sự khắc khoải cứ tràn ngập trong những con sóng lòng để tình yêu mãi là bí ẩn, và cũng để biển có lúc:


    Chỉ có thuyền mới hiểu

    Biển mênh mông nhường nào

    Chỉ có biển mới biết

    Thuyền đi đâu, về đâu…


    Dịu dàng và mạnh mẽ, đối lập mà thống nhất, đó cũng chính là bản chất của trái tim yêu đằm thắm, chân thành. Trái tim của nữ thi sĩ thể hiện một khát khao về tình yêu lý tưởng. Có lẽ vì thế mà những vần thơ của bà lúc nào cũng ngọt ngào, da diết và sâu xa. Với trái tim sôi nổi lúc bấ giờ Xuân Quỳnh khao khát một tình yêu lý tưởng, thủy chung, duy nhất và thấu hiểu đến trọn vẹn:


    Những ngày không gặp nhau

    …..

    Biển chỉ còn sóng gió”


    Những cung bậc cảm xúc trong tình yêu được Xuân Quỳnh miêu tả một cách rõ nét và cụ thể hơn đó là nối nhỡ khi ” không gặp nhau”. Đó là nỗi đau khi “rạn vỡ”, những cảm xúc tình yêu đó chỉ biển, chỉ thuyền, chỉ những cặp đôi yêu nhau mới có thể hiểu hết và cảm nhận hết được.


    Nếu từ giã thuyền rồi

    Biển chỉ còn sóng gió”

    Nếu phải cách xa anh

    Em chỉ còn bão tố


    Tình yêu hạnh phúc ngọt ngào là vậy, nhưng khi chia xa, rạn vỡ đó là nỗi đau là “sóng gió” “bão tố” làm cho bao trái tim, tâm hồn đau đớn, xót xa.


    Những cung bậc tình yêu, những cảm xúc ngọt bùi, hạnh phúc trong tình yêu làm cho biết bao trái tim, tan chảy. Tình yêu của thuyền và biển là một tình yêu khăng khít, dài lâu như chính tình yêu của tác giả dành cho người bạn đời của mình. Sự ngọt ngào trong tình yêu luôn làm cho trái tim hạnh phúc, lâng lâng khó tả. Nhưng tình yêu là thế, khi rạn vỡ, chia li thì đó là nỗi xót xa không gì có thể sánh bằng.

    Hình minh hoạ
    Hình minh hoạ
  6. Thuyền và biển là bài thơ dạt dào nhung nhớ. Trong một buổi chiều chạng vạng, khi những ánh hoàng hôn mỏng manh buông xuống, giữa điệp trùng nỗi nhớ, những nốt nhạc da diết cất lên, mang theo âm hưởng trầm buồn:


    “Chỉ có thuyền mới hiểu

    Biển mênh mông nhường nào

    Chỉ có biển mới biết

    Thuyền đi đâu về đâu…”


    Thuyền và biển trong bài thơ không còn đơn thuần là tâm trạng của kẻ ở người đi, mà là tâm trạng chung của những người đang yêu.


    “Bến” là sự vật “tĩnh” trong khi “biển” luôn ở trong trạng thái “động”. Tình yêu trong bài thơ không dừng lại ở sự chờ đợi mỏi mòn, mà trải rộng và dài hơn thế. Như những người đang yêu luôn hướng về nhau, giữa “thuyền và biển” có một sự đồng cảm sâu sắc.


    “Hiểu” và “biết” – hai động từ này đã diễn tả trọn vẹn sự giao hòa ấy. Có lẽ, khi đang yêu, chỉ một ánh mắt, lời nói, cử chỉ… cũng đều mang một thông điệp đặc biệt với đối phương. Những câu thơ “Chỉ có thuyền mới hiểu”, “Chỉ có biển mới biết” mang âm điệu trầm, thấp, như một lời tự sự. Nhưng “Biển mênh mông nhường nào”, “Thuyền đi đâu về đâu” lại cất lên cao, vang, đầy tha thiết. Đó vừa là sự dồn nén cảm xúc, vừa là lời khẳng định chân thành cho tình yêu thủy chung của hai “nhân vật” này.


    “…Những ngày không gặp nhau

    Biển bạc đầu thương nhớ

    Những ngày không gặp nhau

    Lòng thuyền đau – rạn vỡ…”


    Điệp ngữ “Những ngày không gặp nhau” ngân dài với giai điệu trầm buồn, như thách thức sự chờ đợi, thách thức lòng thủy chung của cả “thuyền và biển”. Từ “sóng bạc đầu” trong dân gian đã trở thành “biển bạc đầu”. Từ “Bạc đầu” vừa gợi tả không gian, vừa khiến ta giật mình liên tưởng đến ý niệm về thời gian. Phải chăng biển thương nhớ từ lúc còn son cho đến cả khi đã già.


    Còn với thuyền, nỗi đau tuy không lan ra theo không gian và thời gian, nhưng lại thấu vào tận tâm can đến “rạn vỡ”. Nỗi đau ấy vừa hư lại vừa thực. Những ngày thuyền không ra khơi, nằm dài cô độc trên bãi cát, lòng thuyền nứt nẻ. Cái thực đã được nâng lên, nghẹn ngào trong hai từ “rạn vỡ”. Cứ như thể tiếng khóc không vỡ òa thành tiếng mà dồn nén tận đáy lòng. Nốt nhạc cũng như nghẹn lại, giai điệu đầy xót xa.

    Thuyền và biển cũng giống như người con trai và người con gái – có cách biểu hiện tình yêu và nỗi nhớ khác nhau. Nếu như nỗi buồn của người con gái rộng và dài, lan tỏa theo nhiều chiều thì người con trai lại dồn nén tất cả vào đáy lòng. Nhưng dù biểu hiện theo cách nào, tựu lại đó vẫn là tình yêu chân thành.

    “…Nếu từ giã thuyền rồi

    Biển chỉ còn sóng gió…”


    Đây là một hình ảnh vừa gợi cảm, gợi tả, lại dễ khiến ta liên tưởng theo nhiều hướng. Thông thường, thuyền chỉ ra khơi khi “trời yên bể lặng”. Nhưng ở đây, hình ảnh được đặc tả theo một “logic ngược”, nhằm khắc họa trọn vẹn thông điệp: Khi không có thuyền, biển sẽ chẳng còn bình yên. Biển hiền hòa, dịu êm là nhờ có tình yêu của thuyền. Cũng giống như cuộc sống khi không có tình yêu đích thực, sẽ đầy những biến cố, bất an, sẽ chỉ là “sóng gió”.


    Giai điệu trong hai câu này được chuyển biến nhanh hơn, dồn dập hơn, mang theo âm điệu xa xăm của những con sóng vỗ ngoài khơi xa, khiến tâm trạng người nghe có một chút dồn nén, xáo động.


    Từ thuyền phải cách xa biển, tứ thơ, tứ nhạc đã được nâng lên, bất ngờ:


    “… Nếu phải cách xa em

    Anh chỉ còn bão tố

    Nếu phải cách xa em

    Anh chỉ còn bão tố…”


    Từ những sự vật, thuyền và biển, sóng gió, cho đến anh và em, một sự chuyển đổi bất ngờ nhưng không hề đột ngột, khiên cưỡng. Không hề tạo cho người nghe cảm giác cường điệu hóa, mọi hình ảnh đến rất chân thật như lẽ tự nhiên.


    Khi thuyền cách xa biển, thuyền chỉ còn sóng gió, cũng giống như khi anh cách xa em, anh chỉ còn bão tố, còn những đau thương. Câu thơ như một con sóng ập đến, đưa người nghe lên đến cảm xúc cao trào. Điệp ngữ này hai lần như một lời tuyên thệ của tình yêu. Giai điệu ấy âm vang, vọng mãi trong lòng bao thế hệ.


    Nữ sĩ Xuân Quỳnh dù đã ra đi nhưng những vần thơ tình mà bà gửi gắm lại cho đời vẫn còn mãi vang vọng trong lòng khán giả Việt Nam.

    Hình minh hoạ
    Hình minh hoạ
  7. Tình yêu là khát vọng muôn đời. Có bao thi nhân trăn trở với cuộc tình thì có bấy dòng thơ mang hơi thở tình yêu. Đọc thi phẩm Thuyền và biển của Xuân Quỳnh, ắt hẳn người đọc sẽ cảm nhận được những tâm sự, khát khao hạnh phúc, những trăn trở âu lo… trong tình yêu.


    Hãy lắng nghe Xuân Quỳnh kể anh nghe: “Chuyện con thuyền và biển”. Xưa nay, thuyền, biển, sóng…vốn được thơ ca dành nói nhiều về tình yêu. Xuyên suốt bài thơ Thuyền và biển cũng là hình tượng thuyền, biển. Phải chăng, bởi ở chúng lấp lánh sắc màu tình yêu? Nơi đó, biển bao la sóng vỗ, còn con thuyền bơi giữa muôn trùng.


    Từ ngày nào chẳng biết

    Thuyền nghe lời biển khơi

    Cánh hải âu, sóng biếc

    Đưa thuyền đi muôn nơi


    Bể tình yêu mênh mông, con thuyền tung cánh ra khơi bởi “nghe lời” biển cả. Và biển sẵn lòng “đưa thuyền đi muôn nơi”- đi theo tiếng gọi thổn thức của con tim. Nếu “lòng thuyền nhiều khát vọng” thì “tình biển bao la”. Nếu “thuyền đi hoài không mỏi” thì “biển vẫn xa…còn xa”.


    Như vậy, cứ một câu thơ nói về thuyền thì tương ứng là một lời thơ viết về biển. Sự song đôi này ngầm thể hiện sự gắn bó mật thiết của hai hình tượng thuyền – biển, chỉ có thuyền mới “xô sóng dậy” và sóng mới “đẩy thuyền lên”. Tình yêu tìm đến một không gian, thời gian lãng mạn, ấy là lúc:


    Những đêm trăng hiền từ

    Biển như cô gái nhỏ

    Thầm thì gửi tâm tư

    Quanh mạn thuyền sóng vỗ


    Biển bao la là thế mà nay ví như “cô gái nhỏ” bé bỏng, đáng yêu. Cô đang thầm thì gửi gắm tâm tư, ấp ôm “mạn thuyền sóng vỗ”. Lại bất chợt “vô cớ”: “Ào ạt xô thuyền”. Tình em khi dịu êm, khi dữ dội không ngờ! Từ đây, Xuân Quỳnh rút ra một vấn đề có tính triết lí:


    Vì tình yêu muôn thuở

    Có bao giờ đứng yên


    Tình yêu không “đứng yên” và lòng người cũng chẳng bao giờ chịu “đứng yên” chờ tình yêu đến. Tình yêu tất yếu gắn liền với sự khao khát kiếm tìm, mong hiểu lòng nhau. Trong thơ, Xuân Quỳnh khéo léo tách từ “hiểu biết”, để rồi hạnh phúc nào hơn khi mà:


    Chỉ có thuyền mới hiểu

    Biển mênh mông nhường nào

    Chỉ có thuyền mới biết

    Thuyền đi đâu, về đâu


    Nhà thơ sử dụng hai lần điệp từ “chỉ có”, khẳng định đúng là chuyện này chỉ riêng của “thuyền và biển”, cũng là riêng “anh và em” chứ không một người thứ ba thấu hiểu. Đấy là cảm giác hãnh diện, tự tin trong tình yêu hai ta.


    Đã yêu, có ai người không biết nhớ nhung? Bút thử màu tình yêu vốn là nỗi nhớ. Thế nên,chỉ cần “Những ngày không gặp nhau” đủ để “Biển bạc đầu thương nhớ” và “Lòng thuyền đau rạn vỡ”. Sự xa cách tính từng ngày làm cho kẻ “bạc đầu thương nhớ”, người “rạn vỡ” tâm can. Đúng là kết quả của một tình yêu chân thật. Biết nhớ nhung, đau khổ vì yêu!


    Dường như để khẳng định một lần nữa tình yêu của mình, chị đưa ra giả định:

    Nếu từ giã thuyền rồi

    Biển chỉ còn sóng gió

    Nếu phải cách xa anh

    Em chỉ còn bão tố


    Liên tưởng đến chính mình, Xuân Quỳnh không dấu diếm mà chân thật thú nhận: em chỉ còn bão tố, nếu phải cách xa anh. Ngôn từ “bão tố” khép lại vần thơ như một sự thách thức. Thanh trắc đấy thể hiện cá tính của em – mạnh mẽ, dạt dào sánh với sóng gió biển khơi.


    Nói lên điều này, tôi nghĩ chắc chắn chẳng bao giờ em muốn “cách xa anh”. Chuyện em kể cho anh cũng là tâm tư em muốn trao anh. Biển là em – cô gái nhỏ luôn khát khao hạnh phúc và anh là thuyền giữa khơi tình sâu rộng.


    Với thể thơ năm chữ, giai điệu khi trầm lắng, chậm rãi khi dạt dào mang sức sống biển khơi, bài thơ “Thuyền và biển” mang hương sắc riêng. Tình thuyền – biển, anh – em là tình muôn đời. Bão tố hay bình yên, khổ đau hay hạnh phúc? Tất cả cóp nhặt cho phong phú thêm cung bậc tình yêu. Còn tôi, khi viết những điều này, lòng hằng mong trái tim Xuân Quỳnh được bình yên sau tháng ngày đầy bão tố…

    Hình minh hoạ
    Hình minh hoạ
  8. Xuân Quỳnh, chị sinh ra và sống trên đời là để yêu, đó là một tâm hồn sống trong tình yêu, sống bằng tình yêu. Suốt đời trăn trở kiếm tìm một tình yêu lý tưởng. Suốt đời mệt nhoài để chắt chiu, gìn giữ cái hạnh phúc đời thường, giản dị. Cho nên mỗi lời thơ được chị viết ra dường như đều được đánh đổi bởi những phút giây, những khoảnh khắc khát khao và trải nghiệm!


    Thuyền và Biển được hoài thai khi Xuân Quỳnh là một tâm hồn giàu ước mơ, say mê với vẻ đẹp của một tình yêu trọn vẹn – một tình yêu mang tính chất lý tưởng. Bài thơ mở đầu như một dòng tự sự: tự sự về cuộc hành trình của Thuyền và Biển:


    Em sẽ kể anh nghe

    Chuyện con Thuyền và Biển

    Từ ngày nào chẳng biết

    Thuyền nghe lời biển khơi

    Cánh hải âu, sóng biếc

    Đưa thuyền đi muôn nơi

    Lòng thuyền nhiều khát vọng

    Và tình biển bao la

    Thuyền đi hoài không mỏi

    Biển vẫn xa… còn xa…


    Hai sinh thể thuyền và biển phút chốc như lồng trong nhau, thuyền trở thành trái tim của biển, soi chiếu, nâng đỡ, hoà quyện vào nhau làm một trong khát khao khám phá, thấu hiểu và đồng điệu. Một cuộc hành trình yêu bí ẩn và đam mê!


    Đứng trước biển Xuân Quỳnh như thấu hiểu tâm hồn của biển: biển gồm cả những con sóng nổi lẫn những con sóng chìm. Bởi mang cả hai thứ sóng ấy mà trong lòng biển không bao giờ nguôi yên. Đại dương thăm thẳm, bao la cũng chính là một tâm trạng lớn với đầy đủ những cảm xúc.


    Biển như người con gái đang yêu và cũng chính như tình yêu vậy: chẳng bao giờ đứng yên; từng phút từng giây những khát khao những nỗi nhớ, những niềm yêu và sự khắc khoải cứ tràn ngập trong những con sóng lòng để tình yêu mãi là bí ẩn, và cũng để biển có lúc: “…như cô gái nhỏ/ Thì thầm gửi tâm tư/ Quanh mạn thuyền sóng vỗ”, rồi “Có những khi vô cớ/ Biển ào ạt xô thuyền/ Vì tình yêu muôn thuở/ Có bao giờ đứng yên”. Dịu dàng và mạnh mẽ, đối lập mà thống nhất, đó cũng chính là bản chất của trái tim yêu đằm thắm, chân thành.


    Trái tim Xuân Quỳnh ngày “Thuyền và biển” ra đời còn trẻ và mơ mộng lắm. Như một khao khát, một định mệnh Xuân Quỳnh trở thành thi sĩ của tình yêu, sống vì tình yêu. Có lẽ đó là cách cuộc đời bù đắp cho Xuân Quỳnh cũng có thể là cơ hội để chị có thể là chính mình.


    Chỉ có thuyền mới hiểu

    Biển mệnh mông nhường nào

    Chỉ có biển mới biết

    Thuyền đi đâu về đâu…


    Với Xuân Quỳnh, tình yêu không chỉ là sự “gắn bó giữa hai người xa lạ” mà cao hơn đó là sự gắn bó máu thịt “Khi đó em là máu thịt của anh rồi/ Nếu cắt đi anh sẽ ngàn lần đau đớn…”, sự gắn bó ấy cũng như con tàu với đường ray, như sóng với bờ, như thơ với tình yêu và như thuyền với biển:


    “Nếu từ giã thuyền rồi

    Biển chỉ còn sóng gió

    Nếu phải cách xa anh

    Em chỉ còn bão tố…”


    Chính vì thế, thuyền và biển đã làm say lòng những người yêu thơ trước và cho đến nay nó vẫn đủ sức làm xao xuyến những trái tim đang được hưởng cái thần tiên ban sơ của mối tình đầu, vẫn xúc động mọi tình nhân đang ấp ủ những khát mong luyến ái.


    Hành trình đi tìm một tình yêu lý tưởng, một tình yêu sống cho nhau và sống vì nhau của Thuyền và biển khi gặp Lưu Quang Vũ mới thật sự thăng hoa, với Thuyền và biển, với tình yêu Quỳnh- Vũ, Xuân Quỳnh đã để lại cho đời một câu chuyện tình bất tử. Để chúng ta mãi thấy Xuân Quỳnh “Tự hát” cho trái tìm mình và cho tình yêu nhân thế: “Em trở về đúng nghĩa trái tìm em/ Là máu thịt đời thường ai chẳng có/ Vẫn ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa/ Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi…”.


    Trên thế giới này một khi tình yêu còn tồn tại, một khi những tâm hồn vẫn biết rung động, biết yêu thương, biết sống vì nhau thì khi đó “Thuyền và biển” còn làm xúc động lòng người, còn dư âm như lời hát ân tình, tha thiết: “Chỉ có thuyền mới hiểu/ Biển mênh mông nhường nào/ Chỉ có biển mới biết/ Thuyền đi đâu về đâu…”

    Hình minh hoạ
    Hình minh hoạ




Công Ty cổ Phần Toplist
Địa chỉ: Tầng 3-4, Tòa nhà Việt Tower, số 01 Phố Thái Hà, Phường Trung Liệt, Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội
Điện thoại: 0369132468 - Mã số thuế: 0108747679
Giấy phép mạng xã hội số 370/GP-BTTTT do Bộ Thông tin Truyền thông cấp ngày 09/09/2019
Chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Nguyễn Duy Ngân
Chính sách bảo mật / Điều khoản sử dụng | Privacy Policy